Rhythm of Life op weg

2008

GambiaAtl. OceaanBraziliŽ/BahiaBraz./BahiakustBraz./OostkustBraz./ZuidoostRio de la PlataArgentiniŽ

Brazilie, februari 2009

Salvador
De 2e februari aan het eind van de dag lopen we Salvador aan. De laatste dagen varen we met weinig wind overdag en wat meer wind in de nacht. Met enige moeite komen we aan onze mijlen. Met 14 1/2 dag hebben we een korte oversteek gehad.

We leggen de boot in de Bahia Marina vlak bij Salvador. Om ons heen, het is midden in de zomervakantie, ligt het hartstikke vol met "Italianstyle" witte plastic motorjachten van het type 40 tot 60 voet. Het soort met die hele mooie kraantjes voor de bijboot en die mooie strakke sexy loopplanken achter waar je op de Boot in Dusseldorf alleen op uitnodiging/afspraak aan boord mag. Soms lijken het net moderne badkamers met ingebouwde paneeltjes met rode cijfers waarmee je  de temperatuur van het badwater of de stroom snelheid van de jet kunt regelen. Op de eerste avond, als we nog zitten na te genieten in de kuip,  "parkeert" de 50 voeter naast ons achteruit in de box, 4 gespierde, half ontblote  brazilianen op het achterdek, "Ave Maria" op 10. We zijn in BraziliŽ.

De haven in de stad zelf is als gevolg van een wedstrijd niet voor gewone boten beschikbaar. Toch hebben we een goed uitgangspunt voor de "land"dingen die moeten gebeuren. De eerste dag brengen we de nodige tijd door met de gang langs de autoriteiten. De verschillende loketten zijn lastig te vinden en liggen verspreid over een groot aantal gebouwen langs de haven kant. Met wat vragen en puzzelen komen we eruit. Ondertussen lunchen we alvast, hebben we onze diner ook weer gehad, in een "Kilo"restaurant. Bij de kassa bepaald het gewicht van je bord het af te rekenen bedrag. Het wennen aan het land vraagt een paar dagen. Het is warm en vochtig. Voor 7 euro hebben we gegeten en gedronken. Hoewel maar een graad of 32 vraagt het toch wat aanpassing. Na een bezoekje aan het "Barra Shopping Centre" zijn we een bezoekje aan de kapper (Christien), een telefoonkaart voor BraziliŽ en flink wat boodschappen rijker. Het Historisch Centrum van Salvador is een Wereld Erfgoed. Als eerste hoofdstad van Brazilie, van 1549 tot 1763, laat Salvador een prachtige mengeling zien van de Europese, Afrikaanse en Indiaanse culturen. Daarnaast was het vanaf 1558 de eerste slavenmarkt in de Nieuwe Wereld. De slaven werden te werkt gesteld op de suikerplantages. Wat opvalt in de historische "Boven"stad is het grote aantal renaissance gebouwen, vaak in wisselende staat, en het grote aantal vrolijk felgekleurde huizen.

Bahia de Aratu
Onze baai verkenning begint de 7e als we aan het eind van de nacht Marina de Bahia verlaten. Vlak voor de haven leggen we de boot weer voor anker. Kunnen we in ieder geval nog even de site uploaden. Na het ontbijt denken we eerst nog even een klein klusje te doen. Helaas is het pas 14.00 uur als de klus klaar is. Valt weer tegen. Al een paar dagen slaat de pomp van het waterdruk systeem spontaan aan, ook wanneer er geen watervraag is. Vreemd. In de loop van de nacht stopt de pomp helemaal niet meer. Pomp afgeschakeld en toch maar even gekeken. Inmiddels blijkt er ook een liter of 20/30 weggelopen te zijn in de bilge. Geen goed teken. Na lang zoeken vinden we een lek. Vlak bij de boiler blijkt de warm waterleiding te lekken. Nadat het lek is verholpen blijft de pomp toch nog door lopen zonder af te slaan. Gelukkig hebben we een reserve pomp. Snel deze gemonteerd. Helaas, dat was het niet. Dan het drukvat. Gevolg idem. Die is het ook niet. Dan het filtertje vlak voor de pomp. En helaas, die is het. Hadden we daar nu maar eerder gekeken. Als daarna de lucht uit het systeem is werkt alles weer naar behoren. Weer een ochtend gevuld.

Dan lichten we het anker. Na een laatste blik op de gebroken links in de website (weer geplakt) en de laatste mail hijsen we de zeilen. Op naar de Bahia de Todos os Santos (Allerheiligen baai). In 3 uur varen we naar Rio de Restinga. Vlak daarvoor, in de buurt van Punta Caboto, op 12.45.13Z/38.30.24 W gaat het anker erin. We liggen pal voor het dorp in 2 tot 4 meter water. Is het toeval? of is dit gewoon BraziliŽ? Na de luidsprekers op "10" van de motorjachten in Marina de Bahia en de disco, iedere avond, op de wal in Salvador treffen we nu weer een disco op "10" in het dorpje waar we voor liggen. Toch is het lekker om weer eens gewoon achter het anker te liggen. Geen piepende lijnen, geen stopcontact dat als je de walstroom ontkoppeld vonken schiet. Wel zo rustig. Twee uur later blijkt er 10 meter naast ons ineens een grote, 100'en meters lange plaat volledig droog te vallen. Hadden we toch mooi vastgezeten als we 10 meter zuidelijker gestuurd hadden.

Gelukkig stopt om 2.00 uur de muziek in het dorpje bij onze ankerplaats. We besluiten de volgende ochtend toch maar niet te blijven liggen. We varen de Baia de Aratu in en ankeren achter een schiereilandje vlak bij de mangrove. In de loop van de avond valt het weer droog om ons heen. We liggen heerlijk rustig en zwemmen wat rondjes rond de boot het water is lekker warm, net een warm bad. Onze badthermometer laat zien dat het water 31 graden is. In de kajuit is het 32 graden. Meteen wordt duidelijk waarom de koelkast continue draait. Het koelt moeilijk met water van 31 graden.

Om een uur of 5 blijken we ineens toch niet alleen. Goed dat we dat niet tijdens het zwemmen ontdekten. Ergens op de wal gaat de geluidsinstallatie op 10. Drie maal is scheepsrecht zullen we maar zeggen. Kennelijk is dit een normale braziliaanse gewoonte.

Her en der zien we vandaag vissers met zeilende kano's. Net de piroques uit Gambia.

Maandagochtend gaan we weer vroeg aan het werk. Om half zes is het alweer stralend blauw en licht. De vorige avond hebben we het achteranker uitgebracht op een zandbank naast ons om bij het eerste licht in de ochtend de boot met de achterkant op de bank te kunnen trekken bij halflaag water. Op deze manier kan de achterkant droogvallen op de rand van de bank om bij de schroef weer een nieuwe anode te plaatsen. De oude blijkt bij een zwemduikje weer eens verdwenen te zijn.

De rand van de bank blijkt modderiger dan verwacht. De boot zakt steeds verder weg in de blub en begint na verloop van tijd zelfs de bank af te zakken naar het diepe water. Om onder de boot bij de schroef te kunnen moeten we met een oude troffel een grote geul graven. Na een uur zien we eruit als als zwarte piet, dik onder de modder en is de boot een grote modderbende. Na drie uur zweten is het karwei geklaard. Inmiddels is het buiten 35 graden. Er kan, na eerst nog de watermaker filters te hebben gewisseld, nog wel een karweitje bij. Olie verversen van de motor. Een warme klus maar na een paar uur was ook dat weer achter de rug.

Ilha do Frade
Na nog een dagje ankeren wordt het tijd weer eens te verkassen. Een gedeelte op de motor, een groot deel zeilend varen we richting de eilanden Ilha do Frade en Ilha do Bom Jesus. We wanen ons omgeven door bounty eilanden. Idyllische dorpjes, palmen, tropisch oerwoudbegroeiing, blauwe lucht en stralende zon. Een perfect kommetje, aan het eind van een nauwe doorgang, levert ons aan de noord kust van Ilha do Frade een prima ankerplek (12.46.11S/38.38.71W). Het uitzicht wordt vandaag voor het eerst niet bedorven door booreilanden en containeroverslag maar beheerst door de aanblik, van Ilha do Bom Jesus (gaan we morgen met de bijboot naar toe) en een paar onbewoonde eilanden/resorts die duidelijk niet in gebruik zijn. Wonderlijk genoeg begint daar wel om 17.00 de sproei-installatie voor het groene gazon te draaien. Het, toeristisch, gras moet groen blijven niet waar. We hebben net een poging gedaan om op Ilha do Frade te komen met de bijboot. Helaas werd het strandje omzoomd door een groot hek tot aan de waterkant.

Er wordt hier niet alleen gezeild met "boomstamkano's" maar ook met grotere rondspanten met een scherpe steven. Een fraai gezicht deze op afstand wat op platbodems lijkende boten.

De baai Ilha do Frade blijft ons trekken. Na eerst een keer met de bijboot overgestoken naar te zijn naar Bom Jesus, een piepklein eilandje dat volledig bedekt is door het dorp, gaan we de volgende dag aan land op Ilha do Frade. Men is al enige tijd bezig met een groot irrigatieproject op het eiland. Bij de aanlegplaats van de werkboot kunnen we het bootje het strand op trekken. Via de werkweg die rondom het eiland is aangelegd lopen we omhoog. Al snel vinden we een dwarspad dat naar de binnenkant van het eiland leidt. Hier begint een groot verdwaal avontuur dat pas 3,5 uur later goed afloopt als we de juiste weg terug weer vinden. Juist in deze tijd passeert de zon loodrecht boven ons. Het is daardoor nauwelijks mogelijk te bepalen waar het noorden is. Het verdwalen is niet zonder risico. De naam van het eiland herinnert aan twee fraters die in ťťn van de vorige eeuwen door de op het eiland wonende indianen zijn opgegeten. Afgezien van het verdwalen hebben we de volle tijd rondgelopen in het tropische Atlantic Rain Forest dat zo kenmerkend is voor de Braziliaaanse kust ten zuiden van de Amazone. We dwalen tussen de lage loofbomen en struiken, de bamboe en de palmen. Net als we een jaar geleden met de dochters in Vietnam hebben gezien, verbazen wij ons ook hier over de afmetingen van de bomen, palmen en bamboe. Af en toe stuiten we op een troep aapjes die ons nieuwsgierig aan kijken, dan weer cirkelen de zwarte gieren boven ons (slecht teken?). Het is geweldig om rond te sjouwen door valleien en heuvelruggen waar bij iedere minuut het uitzicht weer anders is. Overal bloeien bloemen en bomen. De epifytische planten groeien op hun gastheren (bromelia's, gatenplanten, kamperfoelie). (Epifytisch= leven op een gastheer, maar niet ten koste van, Parasitair=Leven op en ten koste van hun gastheer). Net of je permanent tussen de uit de kluiten gewassen kamerplanten loopt. Op de meest onverwachte plaatsen staan dadelpalmen te bloeien, vallen kokosnoten naar beneden en liggen de mango's klaar om op te eten. Het is paradijselijk.

Terwijl we in de baai liggen kunnen we ook de vogels om ons heen weer eens aandacht geven. Na de niet goed uit elkaar te houden zeevogels komen we eindelijk ook weer landvogels tegen. Gelukkig biedt onze gids met Zuid-Amerikaanse vogels uitkomst en stellen we onder andere vast dat we omringt worden door Zwarte Havikken (Great Black Hawk), Zwarte Gieren (Black Vulture)en spechten (White Woodpeckers) Achter ons op de dr0ogvallende platen bij het eiland ontwaren wij Whimbrels, Zilverreigers (Snowy E. en Great Egret) en Kleine Blauwe Reigers (Little Blue Heron).

Rio Paraguacu
Ons fruit raakt op, er moet weer watergemaakt worden. Kortom reden genoeg ons anker te lichten. Op zaterdag is er een markt in Maragojipe, ťťn van de plaatsen aan de andere kant van de baai. We gaan op weg en leggen aan het eind van de middag het anker voor het dorp er in op 12.47.047S/38.54.490W. in de Rio Paraguacu. Bij het binnenvaren van de baai worden we in de verte begroet door een vijftal Amazonedolfijnen. Ze zwemmen langzaam door het water, maar tonen geen interesse voor de boot. Plotseling springt een jonge dolfijn hoog uit het water en keert zijn grijsroze buikje naar boven en laat zich als een bommetje met zijn/haar rug op het water vallen. Jammer, net gemist met het fototoestel maar toch het blijft een bijzonder gezicht zo'n springende dolfijn. De regionale markt in Maragojipe is een belevenis. Het is een drukte van belang, van heinde en verre zijn kopers en verkopers, soms zelfs te paard of op een ezel, naar de wekelijkse markt gekomen. Honderden kraampjes, hoekjes en stukken tentzeil zijn gevuld met vooral fruit en groente. Her en der staan de paarden en ezels, vastgebonden aan een ring in de muur, te wachten tot ze weer met hun vracht naar huis kunnen. Tientallen jongetjes staan met kruiwagens klaar om je boodschappen, soms zelfs met levende kippen, te "dragen" en weg te brengen. Opvallend is dat de bontgekleurde huizen in de straat geen ruiten hebben. Ramen worden indien nodig gesloten met houten luiken en blinden. Menig huis heeft een groot metalen hek waarachter een patio ligt met een kooitje met een zangvogeltje, wat stoeltjes en ruimte voor de auto.

Achter de boot valt de een stuk van de rivieroever droog. Naast eerder "ontdekte" vogels spotten we onder andere weer eens aalscholvers ( Neotropical Comorant) die hun vleugels staan te drogen in de wind. Als een komeet uit de hemel stort een Kingfisher (Ringed Kingfisher) zich voor onze neus op z'n visprooi. 

Na de markt in Maragojjipe, varen we de volgende dag door naar Sao Felix. 45 waypoints en 11 mijl verder gaat het het anker er weer in op 12.36.364S/38.57.898W, midden in de rivier tussen de beide steden. Langs de oever wisselen de tropische bossen, dorpjes en bananenveldjes elkaar af. Ergens staan twee mannen hun paard te baden.

Na de slalom op de rivier vallen we in Cachoeira, een oude stad vol met koloniale gebouwen (en ruÔnes), met onze neus in de boter. Cachoeira is ťťn van de plaatsen waar de Candomblť in z'n meest zuivere vorm leeft. Als we aankomen is net het Festa de Yemanja da Cachoeira begonnen. Een eerbetoon aan de godin van de zee. De Candomblť, de meest orthodoxe Afrikaanse religie in Braziliť, eert Yemanja (of IemanjŠ), de godin van de zee met parfum, blauwe, gele en witte bloemen. Ook de belangrijkste god, Oxala, god van de zon en Oxum, god van vers water en watervallen worden geŽerd. In een grote processie worden, merendeels door vrouwen in prachtige jurken/hoepelrokken/hoofddoeken, grote opgemaakte manden met offergaven naar het water gedragen en later tegen de avond in het water uitgezet. Het geheel wordt omlijst met Afrikaanse muziek, zang en dans. We kijken onze ogen uit en varen er bij de "tewaterlating" met de bijboot omheen om niets te missen. In tegenstelling tot Senegal en Gambia vormt het geloof hier geen beletsel bij het fotograferen.

De dag na het Festa Yamanja in Cachoeira trekken we de stad nogmaals in. Wat opvalt is het grote aantal koloniale gebouwen die in zeer slechte staat zijn (gewoon puin) liggen. Op zeer beperkte schaal wordt gerestaureerd. Het stadje heeft relatief veel winkels. Afgezien daarvan is er niet veel te beleven. De volgende dag gaan we naar de overkant, Sao Felix en bezoeken de sigarenfabriek, Dannemann. De laatste fabriek, in BraziliŽ, waar nog handmatig sigaren worden gemaakt. Het is verbazend te zien met hoeveel aandacht en zorgvuldigheid de sigaren samengesteld en gerold worden. De eigenaar is een Nederlander, de Nederlandse consul in Salvador, oorspronkelijk afkomstig uit Venlo. De PR van de fabriek is goed met duidelijke informatie film, meertalige rondleiding en uitleg, het productie atelier voor de duurste handgemaakte exemplaren, en natuurlijk, onvermijdelijk, de sigarenproeverij. Het fabriekspand is voor 75% opengesteld als tentoonstellingsruimte voor wisselende exposities van moderne kunst. De tabaksplantages van de fabriek liggen midden in de Mata Fina, het gebied van BraziliŽ waar het Atlantisch Regenwoud ernstig wordt bedreigd. Dannemann draagt aan het behoud en herstel van het regenwoud een "boompje" bij met het project "Adote uma Ńrvore" (Adopt a tree). De fabriek draagt er zorg voor dat al die geadopteerde bomen samen weer gepland worden als afwisselend en "gemengd" regenwoud.

Het is inmiddels doodtij. Met soms nauwelijks meer water onder de boot, op sommige delen hebben we nog maar 20 of 30 cm ruimte bij hoogwater, varen we de rivier de volgende dag weer af. We gooien het anker uit ten zuidwesten van Ilha Frances (12.47.253S/38.52.344W). Een klein eilandje kort voor de aftakking van de rivier richting Maragojipe. De avond valt en in 5 minuten is de boot bedolven onder honderden vliegende mieren. Snel sluiten we de muggenhorren en binden de strijd aan met de mieren. Gelukkig houden ze niet van de kakkerlakken spuitbus en vluchten ze weg voor de brandende "mosquito"spiraaltjes. Gesterkt door dit succes blijven we nog maar een dag je liggen. Kijken of we de strijd tegen de mieren (en andere insecten) wederom kunnen winnen. De vliegende mieren van de voorgaande dag zijn spontaan gestorven en verdwenen.

Ook de volgende nacht weer een aanslag van vliegende mieren. Weer winnen we de strijd. In de ochtend zijn er nog slechts de honderden lijken over als stille getuigen van onze strijd. De laatste dagen, samen met het groots oprukken van de insecten, is het weer van slag. We zien voor het eerst in ons verblijf Brazilianen met paraplu. Sinds het begin van de week wordt de wereld om ons heen dan weer getooid met stralende zon en broeierige temperaturen, dan weer afgewisseld met grote massieve grijze muren van regen waaruit het water minuten lang met bakken tegelijk over je wordt uitgestort. Vanaf de tweede helft van de middag tot ver in de ochtend wisselen regen en droogte elkaar af. Meerdere malen per nacht moeten we eruit om ramen en deuren te sluiten. We slapen met de luiken bijna dicht met als gevolg dat het broeierig, klef en warm aan boord wordt.

Om wat water te maken varen we twee uur de rivier op en af. We slalommen tussen de vissers die na de grote regenbuien als een kluwen mieren in het midden van de rivier opereren. Bijna alle vissers werken met z'n tweeŽn, soms zelfs man/vrouw of vader/dochter. In tegenstelling tot Afrika waar de vrouwen vaak zorgden voor de vangst van schaaldieren wordt hier ook door vrouwen gevist. De kano's zijn zonder uitzondering mooi geschilderd. Alleen in het voortdurend hozen wijken ze niet af van hun Afrikaanse collega's. …ťn ding doen ze handiger dan in Senegal/Gambia. Bijna iedere kano is voorzien van een zeiltje dat, met hulp van de "middag" zuidoostpassaat zorgt voor een comfortabele terugtocht na de vangst.

De benedenloop van de rivier is een mooi voorbeeld van tropisch rivierbos (Atlantic Rainforest). Samen met de, vrijwel altijd verlaten, helaas vaak vervallen of slecht onderhouden, koloniale gebouwen die je langs de rivier ziet wanen we ons in het decor van Isabelle Allende of Gabriel Garcia Marquez. De tijd lijkt stilgestaan te hebben.

We halen nogmaals fruit en groente op de markt in Maragojipe. De stilte en rust van de plaats door de week wordt op de marktdag verdrongen door de menigte van kopers en verkopers. In alle uithoeken liggen fruit en groente uitgestald. Er tussendoor ligt, naast kleding, ook vis, schelpdieren en suikerriet. Als het warmer begint te worden zijn de meeste bederfelijke waren al weer uitverkocht. We zijn er om 7.30; Om 6.00 zien we de eerste bootjes uit de omgeving al aankomen. Als we tegen de 9.00 de markt weer achter ons laten zijn de eerste kramen al weer leeg.

Maragojipe heeft een grote betonnen pier die bij hoogwater een eind de rivier in steekt. Dat is maar goed ook want bij laagwater, de plaats ligt achter de mangrove aan het eind van een kreekje, is de plaats voor wie over water komt, alleen nog bereikbaar na een uur waden door de kniehoge, zuigende modder.
De pier zorgt niet alleen voor bereikbaarheid. We liggen twee avonden op 100 meter van de pier. Een tweetal, man en vrouw, sprint zeker een 20-tal keren naar het eind van de pier, rustig lopen ze weer terug. Een twintiger, hij heeft het duidelijk "gemaakt", rijdt in z'n splinternieuwe Polo stapvoets naar de kop van de pier en weer terug. De ramen open, de geluidsinstallatie op 10. De pier heeft de goede vibratie. Mannen, alleen of met z'n tweeŽn, doden de tijd op de kop van de pier en gooien een lijntje uit. Een andere groep mannen, jongens eigenlijk, drinken zich de eerste avond van het Carnaval al vast in. De regen stroomt van tijd tot tijd met bakken uit de hemel. Om 10 uur 's avonds zitten ze er nog steeds. De geluiden van de pier dringen door aan boord. Het Braziliaans is te horen en soms, enkele woordjes, zelfs te verstaan. Op de vroege zaterdagochtend treffen we er een groepje mannen. We verstaan ze niet. Het drietal communiceert met keelklanken, nauwelijks meer. Zij begrijpen elkaar. Dat is het belangrijkst.
We kopen veel fruit. …ťn nadeel, alles is tegelijkertijd rijp. We eten bananencompote, bananenshake, bananen cordon blue en bananenmouse.

Ilha do Frade;weer terug
Het oerwoud blijft trekken. Voor we naar Salvador vertrekken willen we nog wat lopen in de randen van het Atlantisch Regenwoud van Ilha do Frade. We liggen inmiddels weer voor anker bij het eiland (12.46.124S/38.38.203W). Een andere ankerbaai ditmaal, dichter bij de toegangshelling tot het eiland. Iets verderop liggen een tiental braziliaanse boten, geen buitenlanders. Geheel naar de Braziliaanse gewoonte staat bij een van de boten het geluid heel even weer op 10. Ze kunnen niet anders. We lopen nu, met de gps, de weg de andere richting in. Op een prive-terrein stuiten we op de terugweg op een 6-tal honden. Al blaffend maken ze hun bedoeling duidelijk; Wij trekken het niet in twijfel en draaien om.

Het weer is wisselvallig. Af en toe stroomt het van de regen. Onze voorraad was/afwaswater vult zich vanzelf. Zelf onze Nederlandse vlag die toch jarenlang aan een vlaggenmast aan de Nederlandse kust heeft gewapperd loopt uit en kleurt de hele vlag rood. Tegen zoveel regenwater is de vlag niet bestand.  Een paar vissers gooien vlak bij onze boot hun net op. Met hun spanen jagen ze de vis in het "staande" net.

De vogelstand blijft ons verbazen. Boven ons zien we ineens een havik vliegen met een duidelijke witte zone in z'n staart en vleugels (Zone-Tailed Hawk). In een boom zien we een koekoek met mooie gele buikveren en een witte bef (Dark Billed Cuckoo). …ťn vogeltje (wit met zwarte veren en een zwarte streep op z'n kop), kunnen we nog niet thuis brengen. Je ziet hem overal maar niet in ons vogelboek.

 

Salvador; in de herhaling
We varen terug naar Salvador en maken de laatste dag carnaval mee. Een enorme drukte van mensen, verkeer, geluid en boven ons razende helicopters. Het geluid draagt ver. Na afloop kunnen we ook aan boord nog ruim meegenieten.
The carnaval is over. De woensdag na het doven van de laatste carnavalsklanken reizen we per bus naar Praia do Forte. Het grote bustation van Salvador (Rondovaria) is bij vertrek verstopt van de straathandelaren die op weg zijn naar huis. Ook 's avonds als we terugkomen worden nog steeds kruiwagen, matrassen, piepschuimbakken, parasols en muziekinstrumenten in de bussen gestouwd om meegenomen te worden.

Projeto Tamar, in Praia do Forte, is ťťn van de 18 Tamar projecten langs de Braziliaanse kust. De belangrijkste taak van deze projecten is het beschermen van de broedplaatsen van de 5 in BraziliŽ voorkomende zeeschildpadden. Daarnaast wordt gezorgd voor de opvang van gevangen (visnetten) en gestrande  schildpadden. Naast een bak met piepkleine schildpadjes (enkele dagen oud) is het leuk om ook volwassen grotere schildpadden in de grote vijvers te zien zwemmen.

Na het aan boord brengen van een versgevulde gasfles en nieuw voorraden levensmiddelen, fris, water en bier zijn we toe aan vertrekken. We verkassen nog even een paar dagen naar de marina van Centro Nautico om "uit te klaren" bij de Federal Police en de Capitania. Naast ons ligt een marinebasis. Vroeg in de ochtend klinkt het gefluit al. Telkens wanneer een hoge officier de basis opkomt of verlaat wordt hij aangekondigd met een bootsmanfluitje. Aan de fluittonen is de rang van de officier te horen.

Na een dagje komt daar ook de Duende binnen, rechtstreeks uit Gambia. Vanuit de baai doen we, dankzij de inspanningen van Moniek, de voorbereiding van onze belastingaangifte. Nog een laatste upload van de website en dan kunnen we weg. Verder zuidwaarts, langs de kust van Brazilie/Bahia

"Neem altijd een taxi"; "Ga niet langs die weg"; "Pelourinho is een gevaarlijke wijk";
Vanaf onze aankomst in Brazilie vormt "veiligheid" voor ons een gesprekspunt.
Helaas geven ook de berovingservaringen van andere vertrekkers voedsel voor dit punt. Treurig dieptepunt, terwijl wij rondzeilen in de baai, vormt de moord op een charterschipper in de baai voor Itaparica, 15 mijl verderop, ťťn boot naast collega rondzeilers. Is het een overval? Is het een afrekening? Vermoedelijk het laatste.  De Braziliaanse politie, op straat, valt op door kogelvrij vest en stevig wapen. Iedere bank of geldwisselkantoor heeft een stevige gewapende bewaker in de deur opening. Het vullen van de geldautomaat heeft iets weg van de beveiliging rond de Eurogeldtransporten. Is het "Macho" of is het gewoon de afspiegeling van de gewoontes van de tegenstander? Voelen we ons voldoende veilig of niet? We weten het niet goed. Gesprekken met Brazilianen leren ons dat dit alleen de "grote stadsrisico's" zijn. Toch zien we tot in het kleinste dorpjes de politieman op straat uitgerust zijn voor een guerrilla aanval.
Liggend in kleine ankerbaaitjes, in het nachtelijk duister, twijfelen we over onze veiligheidsstrategie. 's Nachts zweten we als een otter. Komt het door de hermetisch afgesloten boot; komt het door alle (vermeende?) risico's om ons heen? We moeten duidelijk nog wennen aan Zuid Amerika. 

BraziliŽ/Bahia; Meer Foto's
Zie ook het Zeelog voor de eerste impressies en posities die we tijdens de reis al met de HF-zender op de site hebben gezet.

Op deze pagina rust auteursrecht; gebruik van delen alleen na toestemming van de auteur.